Zijn content creators een gevaar voor traditionele sportmedia? “We moeten ons wel continu bezig houden met nieuwe trends binnen het landschap”
Sport is hot voor content creators. Met Average Rob en Bas Tietema hebben we er in het Vlaamse en Nederlandse sportmedialandschap twee populaire kanalen bij. Maar ook sporters vinden hun weg naar de digitale wereld. Remco Evenepoel begon in augustus met een YouTube-kanaal. Moet de mediawereld zich daarop aanpassen? Kranten beginnen alvast met podcast, televisie met TikTok… Heb je je gsm bij de hand? We duiken in de wondere wereld van nieuwe media.
De kans dat je dit artikel online leest, is groot. Uit cijfers van imec, het onderzoekscentrum dat jaarlijks het mediagebruik van Vlamingen in kaart brengt, blijkt dat slechts 21 procent van de Vlamingen dagelijks een papieren krant leest. Dat is een daling van achttien procent ten opzichte van 2013. Al hoeft dat volgens Ike Picone, professor media en journalistiek aan de VUB, geen probleem te zijn voor de traditionele media. Zij ziet dat de hybride abonnementen, een combinatie van papieren en digitale abonnementen, toeneemt. In een artikel van VRT NWS zegt Picone dat nieuwsconsumptie meer en meer via smartphones gebeurt. In het weekend maken lezers wel tijd voor het lezen van papieren kranten.
We zijn van Teletekst, via Twitter naar Tiktok gegaan”
Pieter Loncke
En die vaststelling van professor Ike Picone klopt ook. Dat bewijst een onderzoek van Howest Hogeschool en het Vlaams Agentschap Innovatie en Ondernemen. Zij onderzochten samen met onder andere VRT, DPG, Roularta Media Group naar de relatie tussen Gen Z (mensen tussen de 10 en 23 jaar) en nieuws. Volgens het onderzoeksrapport bereikt nieuws Gen Z vaker onbewust dan bewust. Nieuws overkomt de jeugd eerder toevallig via sociale media. Persoonlijke interesses voor onderwerpen, sociale factoren en praktische redenen spelen daarin een belangrijke rol. Dat de jeugd amper of geen kranten koopt, heeft één belangrijke reden. Het merendeel van Gen Z woont nog thuis en geniet daar nog mee van een krantenabonnement. Volgens het onderzoek is er bereidheid tot betalen voor kranten, zodra men op eigen benen staat en de financiële toestand het toe laat.
Traditionele media moeten mee in het contentverhaal.
Redacties die nieuws voor jongeren brengen hebben naast ervaren journalisten bij voorkeur ook jonge redactiemedewerkers. Gen Z wil nieuws van, voor en door leeftijdsgenoten en rolmodellen. Dat merkt ook Pieter Loncke, eindredacteur bij Sporza Online. Hij verklaart de sterkte van Sporza op sociale media door een aantal jongere medewerkers die de trends van de jeugd sneller signaleert. “Zo zijn we actief op TikTok en maken we op verschillende events live content, met Bavo Mortier als ons uithangbord”.
Bavo Mortier is 28 jaar en hét gezicht van de sociale media van Sporza. Zo trekt hij voor de openbare omroep geregeld naar grote events om content te maken op Instagram. Bavo bracht al content uit vanop het WK wielrennen in Glasgow, het WK hockey in India en hij is af en toe te bespeuren op de Vlaamse voetbalvelden en wielerklassiekers. Het belang van sociale media is volgens Bavo vooral om mensen op verschillende kanalen in contact te laten komen met het ‘merk’ Sporza. “Met die sociale media kunnen we in het nieuwe medialandschap ook relevant blijven. We zijn te zien op meer kanalen dan vroeger en trekken zo ook nieuwe en vaak jongere mensen aan. We zijn dan ook vroeg op die kar gesprongen, om de hype niet te missen”.
Sporza zet de laatste jaren sterk in op sociale mediakanalen. En is daarin misschien wel de ‘marktleider’ van de traditionele media. Loncke zit al zeventien jaar op de online redactie en zag de laatste jaren een grote verandering in het brengen van sportnieuws. “Toen ik begon, was Sporza Online nog Teletekst, daar ging toen 80 procent van ons werk naartoe. De website stond toen ook nog maar in zijn kinderschoenen. De website is dan verder gegroeid, terwijl Teletekst verdween. Door de jaren heen verschenen er dan telkens nieuwe apps en trends waar we in mee moesten. “We zitten nu in de fase waarin Threads van Instagram de strijd aangaat met X, het voormalige Twitter. We moeten als redactie opvolgen op Threads een nieuwe factor van nieuws kan zijn voor de jeugd.
Ook kranten zitten in transitiefase
Ook kranten moeten zich door veranderingen in het medialandschap aanpassen om het jongere publiek te blijven boeien. Dat doen ze bijvoorbeeld door bij online artikels video’s te plaatsen, maar ook podcasts worden steeds populairder bij de geschreven pers. Bij Het Nieuwsblad is Sjotcast dé voetbalpodcast. Daarin bespreken host Yanko Beeckman en Koen Frans samen met een derde gast iedere week de speeldag van de Jupiler Pro League. Van Sjotcast worden ook elke week korte fragmenten op de Instagrampagina van de podcast geplaatst. En sinds kort is Sjotcast ook met beeld te bekijken op YouTube. Sebastiaan de Kocker krijgt de opdracht om die video’s te maken.
Maar naast Sjotcast zorgt Sebastiaan ook voor de aanvoer van video’s bij geschreven artikels op de website van Het Nieuwsblad. Zo trok hij naar de Ronde van Spanje en filmde hij dagelijks de emoties van de hoofdrolspelers na de streep. En die video’s geven volgens De Kocker een artikel een extra dimensie. “Een voorbeeld is de video van Remco Evenepoel na de ploegentijdrit in de Vuelta. Die video werd door zoveel mensen bekeken. Zowel door jong als oud. Als mensen dat in een artikel lezen, zien ze de emotie van Evenepoel natuurlijk niet. Daarom is zo’n video bij een artikel altijd een extraatje.”
Een jaar geleden was het bij Het Nieuwsblad nog ondenkbaar om iemand voor video’s naar het veldrijden of het wielrennen te sturen. “Het is een evolutie waar de kranten in mee moeten. Mensen willen niet enkel meer lezen wat Evenepoel zegt, ze willen het ook horen. Een artikel is zoveel sterker met een video van Evenepoel die iets zegt, dat je kan aanklikken, dan het gewoon maar tekst is. Het is wel een evolutie die heel snel tot stand is gekomen.”
De Turbo Race van Average Rob deed het internet ontploffen.
Content creators leven zich uit in de sportwereld.
Dat content creators een jong nieuw publiek aantrekt voor de media bewees de Turbo Cross in Diegem. Tussen de vrouwen en mannenwedstrijd daagde Average Rob onder andere Bas Tietema uit voor een veldritduel. Naast andere content creators namen ook een aantal ex-renners en sporters deel. Het concept was een schot in de roos. De wedstrijd was niet live te volgen op televisie, maar wel op VRT MAX en Sporza. De wedstrijd werd meer dan 400 duizend keer bekeken en zorgde er zelfs voor dat beide websites moeilijkheden kregen. Het toont aan dat content creators een enorme stimulans kunnen zijn om nieuwe, maar vooral jonge mensen naar de sport kan lokken. Content creators zijn op deze manier een hulp, en geen gevaar.
Tour de Tietema is in het wielrennen de laatste jaren een veelbesproken naam geworden. Het begon allemaal met het YouTube-kanaal van ex-belofterenner Bas Tietema. Samen met Josse Westers en Devin van der Wiel trok hij in de zomer van 2019 naar de Ronde van Frankrijk. Zonder enige voorbereiding of persaccreditatie volgde de drie de volledige Ronde en dat was meteen een succes. Vier jaar later telt het YouTube-kaneel 175 000 volgers, stampten ze een Pro-Continentale wielerploeg uit de grond en vulde ze zonder problemen een volledige theaterzaal met net geen 2000 plaatsen. Maar waar ligt het succes van Tour de Tietema? “Veel mensen kijken naar livesport en genieten van fenomenale wielerprestaties. Maar wat er achter die prestaties schuilt, is voor velen nog onbekend. Dat maakt sport zo mooi. De verhalen van de sporters zijn uniek en dat weten mensen niet altijd. Je merkt dat ze er wel interesse in is. Als ze Josse, Devin of ik zien afzien tijdens het oprijden van een Franse beklimming, beseffen ze dat prestaties van Pogačar en van Aert ‘buitenaards’ zijn.
Ook de rechtenhouders in het voetbal zetten in op sociale media.
Ook de rechtenhouders van sportevenementen zetten in op sociale media. Zo werkt Flanders Classics, de organisator van de belangrijkste Vlaamse voorjaarsklassiekers samen met contentbedrijf Sporthouse Group. Eleven DAZN, de Belgische rechtenhouder van de Jupiler Pro League, maar ook de Spaanse, Duitse en Italiaanse voetbalcompetitie heeft een heel team om haar sociale media te onderhouden. In onderstaande video legt Enzio Houwaart uit waarom sociale media belangrijk is voor Eleven DAZN.
Ook sporters en clubs betreden de markt en dat is voor de media soms slikken
Remco Evenepoel plaatst op tien augustus zijn eerste video op YouTube. Meteen een schot in de roos. Uiteraard maakt Evenepoel de video’s maakt niet zelf, maar zit er een team achter. Dat team staat onder leiding van Thomas Burssens, Co-Founder van SporPlus Media. Een bedrijf dat de sociale media van een aantal topsporters beheert. “Remco ziet de video’s op zijn YouTube als de ideale ontspanning. We volgen hem tijdens zijn stage, trainingen en wedstrijden, maar doen dat natuurlijk op een andere manier dan de media dat zou doen. Remco geeft in zijn video’s een unieke inkijk op zijn leven. Zo keerden we in de laatste video terug naar het brugje waar Evenepoel in 2020 bijna het leven liet. Dat is wel echt unieke content, waar Remco voor open staat.”
En dat is natuurlijk content die de traditionele media zelf graag zou maken, beseft ook Pieter Loncke. “Toen we de video van Evenepoel bij het brugje in Italië zagen, zaten we met een dubbel gevoel. Uiteraard moesten we die video op onze website brengen, maar je had die video zelf liever gemaakt. Het is een realiteit waar we eenmaal in leven. Wat Evenepoel maakt, is natuurlijk ook gekleurde content, er zit geen harde journalistiek in. Daarom is het volgens mij ook geen concurrentie. Wij bekijken het als extra content voor onze eigen kanalen, want er zit vaak ook nieuws in waar we zelf veel mee zijn.”
Conclusie: zijn content creators nu een gevaar voor de sportjournalistiek?
Volgens de actoren uit de media die we in dit artikel spraken, hoeven ze zich nog maar weinig zorgen te maken. Content creators zijn op dit moment nog geen concurrentie en lijken in sommige gevallen zelfs een positieve invloed te hebben op de nieuwsconsumptie van Gen Z. Dat zegt ook de eerste versie van het onderzoek van Howest. Jongeren willen nog steeds op de hoogte blijven van het sportnieuws en vallen daarvoor nog steeds terug op de traditionele media en niet op de content creators. Jongeren die sport volgen, blijven dat ook doen via de vertrouwde kanelen. Ze kijken op zaterdagavond naar het voetbal via Eleven DAZN of Play Sports en zondag kijken ze naar het wielrennen op Sporza. Als ze een wedstrijd missen, gaan ze op de website van Sporza of Het Nieuwsblad op zoek naar de uitslag of een verslag. De content van een Tour de Tietema of Average Rob is voor hen extra content en zeker geen vervanging van livesport. We moeten content creators dus omarmen en hopen dat hun unieke ‘achter de schermen’ content de vonk voor bepaalde sporten doet overslaan. Want dan zullen zij zich niet enkel beperken tot de content op YouTube, maar de sport intenser volgen. En dan komen ze natuurlijk terecht bij… jawel de traditionale media.